ΕΞΥΠΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ Η ΨΗΦΙΑΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

 

Στο άκουσμα «έξυπνη πόλη» θα μπορούσε να αναρωτηθεί κάποιος/α:

Μα είναι δυνατόν μία πόλη να είναι «έξυπνη»; Έχουν οι πόλεις νοημοσύνη, ή πρόκειται για ένα ακόμα «έξυπνο» τέχνασμα αποθέωσης της τεχνολογίας και προώθησης τεχνολογικών προϊόντων; Οι επιχειρούμενες ασαφείς εννοιολογικές προσεγγίσεις για την «έξυπνη πόλη», όσο και άλλων εννοιών, όπως «βιώσιμες πόλεις», «ανθεκτικές πόλεις», κ.λπ. προσκρούουν στην ασάφεια των ορισμών.

Οπότε, τι είναι αυτό που θα μπορούσε να χαρακτηρίσει μία πόλη ως έξυπνη;

Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε, ότι «έξυπνη πόλη» είναι ο ψηφιακός μετασχηματισμός της πόλης, ή ότι πρόκειται για μία δυναμική διαδικασία, όπου οι ψηφιακές τεχνολογίες παρέχουν τη δυνατότητα καλύτερων υπηρεσιών για τον πολίτη, μέσω μιας διαδραστικής διαδικασίας, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής στην κατεύθυνση της βιώσιμης ανάπτυξης.

Όμως η παροχή ψηφιακών υπηρεσιών προς τους πολίτες, δεν είναι μία άχρωμη και ουδέτερη διαδικασία που έχει να κάνει μόνο με τη χρήση των νέων τεχνολογιών. Πρωτίστως έχει να κάνει με τον ψηφιακό αναλφαβητισμό, τον ψηφιακό αποκλεισμό και την ψηφιακή δημοκρατία. Έχει να κάνει επίσης με τη σχέση της δημόσιας διοίκησης με τον πολίτη, τη γραφειοκρατία, τον ελεύθερο χρόνο, την εξοικονόμηση πόρων και τις σχέσεις ανάμεσα στους πολίτες.

Η πρόκληση για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της δημόσιας διοίκησης και κατά συνέπεια του δεύτερου μεγάλου πολιτικοδιοικητικού πυλώνα του κράτους που είναι η αυτοδιοίκηση, είναι μία μεγάλη δημοκρατική πρόκληση. Είναι η απλοποίηση των διαδικασιών ενημέρωσης του πολίτη και της ελεύθερης πρόσβασής του, στα προσωπικά και δημόσια δεδομένα.

Η δημιουργία μίας διαδικτυακής City Map Portal (Δημοτικής Χαρτογραφικής Πύλης), δίνει τη δυνατότητα παροχής πληροφοριών στους πολίτες μιας πόλης για όλο το φάσμα των ενεργειών της αυτοδιοίκησης. Την εξέλιξη των έργων, τις υποδομές, την αναψυχή, τον πολιτισμό, την ιστορία, τις δομές υγείας, τον τουρισμό κ.ά. Δίνει επίσης μία δυνατότητα χρησιμοποίησης των «Γεωχωρικών τεχνολογιών», για την καλύτερη διαχείριση και τον αποτελεσματικότερο έλεγχο των υποδομών, των περιουσιακών της στοιχείων και των δημόσιων αγαθών.

Η ψηφιακή δημοκρατία έχει να κάνει με τον διαμοιρασμό της πληροφορίας, την άρση των ανισοτήτων, την ψηφιακή εκπαίδευση, τη χρήση νέων τεχνολογιών, την ενημέρωση ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων που ζουν σε συνθήκες ψηφιακού αποκλεισμού και την ενημέρωση κοινωνικών και επαγγελματικών και κοινωνικών ομάδων.

Η παροχή πληροφορίας για τον τοπικό πληθυσμό και τους επισκέπτες μιας πόλης είναι νευραλγικής σημασίας για την ανάπτυξή της. Έχει δε μία ιδιαίτερη αξία στον τομέα της πρόληψης κινδύνων είτε αυτοί αφορούν την αγροτική παραγωγή είτε αφορούν τις φυσικές απειλές και την οργάνωση της πολιτικής προστασίας.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι «δέκα αρχές για την διαχείριση των δεδομένων των πολιτών», ξεκίνησαν τις πόλεις της Βαρκελώνης, του Εδιμβούργου, του Αϊντχόβεν, της Γάνδης και της Σαραγόσα και αναπτύχθηκαν από το forum  της EUROCITIES Knowledge Society.

Οι αρχές αυτές για τα «δεδομένα των πολιτών» αφορούν τα προσωπικά και μη προσωπικά δεδομένα που δημιουργούνται στην ψηφιακή σφαίρα του δημόσιου τομέα και τις ψηφιακές τεχνολογίες που συλλέγονται μέσω διαφόρων υποδομών (Internet of Things), όπως τα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, τα συστήματα πληρωμών, οι κάμερες, τα κοινωνικά δίκτυα κ.λπ. Αυτά τα δεδομένα εντοπίζονται, συλλέγονται, μετριούνται, αποθηκεύονται, χρησιμοποιούνται και διαχειρίζονται τόσο από δημόσιους όσο και από ιδιωτικούς φορείς (σύμφωνα με τον Γενικό  Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων).

Σύμφωνα με αυτές τις αρχές: Τα δεδομένα έχουν δημόσια αξία, και πρέπει να αναγνωρίζονται ως δημόσιο και ατομικό περιουσιακό στοιχείο και να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά προς το δημόσιο συμφέρον. Οι πολίτες είναι οι θεματοφύλακες αυτών των δεδομένων και αυτά χρησιμοποιούνται για την προστασία της ιδιωτικής ζωής. Τα δεδομένα πρέπει να είναι απλά και κατανοητά και να περνούν από τα φίλτρα της διαφάνειας και της λογοδοσίας. Τα ανώνυμα δεδομένα θα  πρέπει να μοιράζονται μεταξύ των ενδιαφερόμενων φορέων με κοινό στόχο τη μεγιστοποίηση της δημόσιας αξίας και να προστατεύεται η ποιότητα και η διαλειτουργικότητα  τους. Να υπάρχει ηθική και κοινωνική ευθύνη και να αποτρέπουν φυλετικές, ηλικιακές και θρησκευτικές διακρίσεις. Και τέλος οι αρχές των πόλεων πρέπει να συνδέουν τα καινοτόμα οικοσυστήματα με τα δημόσια και ιδιωτικά silo δεδομένων.

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός του Δήμου Εορδαίας, είναι ένα ανοιχτό στοίχημα για την επόμενη δημοτική αρχή που πρέπει να προσπεράσει την  μέχρι σήμερα απροθυμία για την ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών, μετατρέποντας την Πτολεμαΐδα σε μία «έξυπνη» πόλη και τον Δήμο Εορδαίας σε έναν «έξυπνο» Δήμο.

 

 

Πολιτίδης Τάσος

Μεταπτυχιακός φοιτητής του τμήματος Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών του ΕΑΠ